nieuwstdc

Alvorens op de mogelijkheden in te gaan wat de toepassingen zijn van Leefdaken wil ik (wellicht in de herhaling) aandacht schenken een de dakbedekkingsconstructie die bij uitstek geschikt is voor toepassing in combinatie met terras- en parkeerdaken! Dakbedekkingsconstructie Als dakbedekkingsconstructie voor Leefdaken gaat mijn voorkeur uit naar het omgekeerde dak. Deze dakconstructie heeft twee belangrijke voordelen. Omgekeerd dakconstructie (OK dak) Je maakt gebruik van de waterdichte eigenschappen van de monoliet geschorte betonnen ondergrond. Immers ‘beton is waterdicht tussen de scheuren’! Het dakbedekkingssysteem wordt volledig gekleefd op de op afschot gestorte betonnen ondergrond. Belangrijk daarbij is dat het beton gevlinderd wordt (voor het creëren van een vlakke ondergrond) en gestraald om de cementhuid te verwijderen. Vervolgens, nadat het beton voldoende is gedroogd, primeren, zodat een optimale hechting ontstaat tussen beton en het volledig gekleefde dakbedekkingssysteem. Hiermee wordt een extra zekerheid gecreëerd op waterdichtheid. Bij een eventuele beschadiging van het dakbedekkingssysteem zal dit niet leiden tot lekkages! Door toepassing van geëxtrudeerd polystyreen (XPS) isolatie op het dakbedekkingssysteem is de dakbedekking extra beschermd tegen beschadigingen. Daarnaast is het omgekeerd dak bouwfysisch de ideale dakconstructie. De dakbedekking is tevens de dampremmer. Inwendige condensatie zal niet plaatsvinden! Uitgangspunt blijft wel dat er altijd een ventilatiemogelijkheid boven de XPS moet blijven in de vorm van een drainagelaag of tegeldragers! Een polyester filtervlies op de XPS mag niet worden toegepast. Door vervuiling van het vlies in de tijd slibt dit dicht en is er geen ventilatie meer mogelijk boven de XPS. Het gevolg hiervan is dat er inwendige condensatie in de XPS ontstaat, waardoor de warmteweerstand uiteindelijk tot nul wordt gereduceerd. Dit type dakconstructie heeft ook één nadeel. Door het opdrijvend vermogen (zeker bij toepassing van dikkere XPS) kan bij lichtere dakafwerkingen, zoals terrastegels deze tegels samen met de XPS bij hevige regenbuien gaan opdrijven. Dit dient vanzelfsprekend te allen tijde voorkomen te worden! Een warmdakconstructie is dan een goed alternatief. Warmdakconstructie Bij Leefdaken kan in mijn optiek het warm dak alleen in combinatie met schuimglas (CG) of een isolerende afschotmortel (C-EPS) worden uitgevoerd. Voordeel hiervan is dat door de isolatie ook het afschot gecreëerd kan worden. Doordat deze isolatiesoorten van zichzelf geen water opnemen, vormen ze samen met dakbedekkingssysteem de waterdichte dakbedekkingsconstructie. Uitgangspunt bij deze oplossing is dat bij onverhoopte beschadiging van het dakbedekkingssysteem geen lekwater door de hier toegepaste isolatie wordt opgenomen. Resultaat is het behoud van warmteweerstand van de dakbedekkingsconstructie en er ontstaan geen lekkages. Bij Leefdaken is dit een belangrijk argument. Als er lekkages ontstaan dan zal, om deze lekkages te verhelpen, het Leefdak immers deels of geheel verwijderd moeten worden om deze lekkages te verhelpen.                                                                                                                              Natuurlijk zie je in de praktijk dat (om welke reden dan ook) voor andere isolatiesoorten  gekozen wordt. Bij beschadiging van het dakbedekkingssysteem zal lekwater door de isolatie worden opgenomen. Het risico op lekkages wordt hierdoor vergroot. Door toepassing van een bitumineuze dampremmende laag in combinatie met compartimentering kan dit risico verkleind  worden. Het moge echter duidelijk zijn dat natte isolatie geen warmteweerstand meer biedt. Terrassen en galerijen De meest voorkomende beloopbare afwerking op daken zijn steenachtige afwerkingen. Dit kunnen betonnen of keramische tegels zijn. Ook de traditionele bestrating in de vorm van een zandbed met bestrating is mogelijk op een dak (b.v. een ondergrondse parkeergarage)! Ik wil me in dit blog echter beperken tot daktegels. Wanneer we bij deze daken eerst kijken naar galerijen is de toepassing van tegels hierop veelal ontstaan doordat men wil ophogen. Veel (bestaande) galerijen zijn uitgevoerd in prefabbetonplaten die op zich waterdicht zijn. Echter, hierbij is het hoogteverschil tussen galerij en de bovenzijde van de onderdorpel van de voordeur aanzienlijk en moeilijk begaanbaar voor mensen die slecht ter been zijn. In het huidige BouwBesluit wordt gesproken over een hoogteverschil ten opzichte van de onderdorpel van maximaal 20 mm. De oplossing is dan een tegelvloer verhoogd aanbrengen op de bestaande galerij. Dit verhogen gebeurt met in hoogte verstelbare tegeldragers. Als tegel kan gekozen worden voor speciale betonnen of keramische daktegels in diverse maten, kleur en structuur. Bij dakterrassen, loggia’s of ‘onderwoonde’ galerijen zal eerst een waterdichte dakbedekkingsconstructie moeten worden aangebracht in een warmdak of omgekeerd dak. Vervolgens kunnen de daktegels op de juiste tegeldragers worden aangebracht. Men kan kiezen voor een standaardtegeldrager, waarbij de tegels het afschot van het dak volgen of in hoogte verstelbare tegeldragers waarbij de tegels horizontaal worden aangebracht (onafhankelijk dus van het afschot). Door toepassing van de tegeldragers kunnen de tegels stabiel gelegd worden, is de spoelruimte gewaarborgd, de ruimte tussen de tegels voldoende om regelwater snel af te voeren en vervuiling     (b.v. plantengroei) wordt hierdoor voorkomen! Parkeerdakafwerking Bij parkeerdaken spelen ten opzichte van terrasdaken extra zaken als intensiteit, toegankelijkheid, belastbaarheid en de grootte van het parkeerdak. Er is al veel ervaring met dit soort daken. Oom met betrekking tot de afmetingen van de betontegels. Hoe groter de tegels, hoe stabieler. De afmeting van de tegels heeft wel consequenties voor de dikte van de tegels. De dikkere tegels geven een extra statische belasting op het dak. Nu is intensiteit een belangrijke factor. Een parkeerdak boven bijvoorbeeld een kantoorpand, waar dagelijks enkele auto’s parkeren of een parkeerdak boven een winkelcentrum, waar dagelijks veel verkeer plaatsvindt, is een wereld van verschil. Gebruikelijk is om betontegels van ca 1,2 m2 toe te passen. Deze kunnen met behulp van speciale tegeldragers stabiel worden neergelegd op de XPS-isolatie met de juiste drukvastheid in het OK dak. Het ‘opsluiten’ van de tegels, om horizontale belastingen te kunnen opvangen, is van groot belang. Deze horizontale belastingen moeten niet onderschat worden! Bij vooral grote en intensief gebruikte parkeerdaken dient hier terdege rekening mee te worden gehouden. Er wordt regelmatig hard gereden op deze daken,

In een van mijn eerste Blogs ben ik uitgebreid ingegaan op multifunctionele daken onder de titel “Wat zijn de valkuilen bij het ontwerpen van multifunctionele daken?”. Ik heb daarin aangegeven wat er allemaal mogelijk is op deze daken. Of het nu recreëren is, energie opwekken uit daken, bergen van water en nog veel meer. We geven deze verschillende daken een kleur: Gele daken. Op deze daken wekken we energie op. Hierbij moet men denken PV panelen die zonlicht omzetten in elektriciteit en zonnecollectoren die warmte genereren. Groene daken. Ook wel bekend als de tuindaken in de vorm van bijvoorbeeld extensieve sedumdaken tot de intensieve daktuinen met struiken en zelfs bomen. Of het verbouwen van groente en fruit in de bebouwde omgeving “Urban farming”. Rode daken. Dat zijn de daken om op te recreëren, leefdaken, zoals een terras, maar ook daken waar je op kunt sporten, feesten of parkeren. Blauwe daken. Daken waar je hemelwater op kunt vast houden, vertraagd afvoeren, maar ook kan bergen. Natuurlijk kan je meer kleuren voor toepassingen toevoegen en zal het zo zijn dat je de diverse dak-kleuren kan combineren. Bijvoorbeeld een polder-dak (blauwe daken) i.c.m. recreatie (rode daken)! Rode daken In deze blog wil ik meer aandacht schenken aan de rode daken. De verzamelnaam leefdaken is bij dit type daken wel terecht. Of het nu terrassen zijn voor feesten en borrelen, galerijen voor toetreding tot woningen of parkeerdaken. Kortom, ons leven met deze toepassingen op daken wordt verrijkt! Afwerking van rode daken De afwerking van deze rode daken kan op diverse manieren. Houten vlonders is van oudsher een mogelijkheid om platte daken toegankelijk te maken, maar vindt tegenwoordig beperkt toegepast. Soms wordt hiervoor nog gekozen (of voor kunststof vlonders) in combinatie met een “polder-dak” uit ecologisch oogpunt. Technisch is hiervoor geen enkel bezwaar. In het zoeken naar mogelijkheden van het creëren van dakterrassen heeft men in het verleden getracht tegels in de cementmortel te leggen direct op de dakbedekking. Dit heeft veelal geleid tot schades (met name vorstschades) met lekkages tot gevolg. Ook het los leggen van stoeptegels direct op de dakbedekking gaf geen goed resultaat. Wiebelen van de tegels en het afvoeren van water over de tegels (met soms plassen op de tegels) gaf een slecht resultaat. Het waren dus geen duurzame oplossingen en daarom zijn deze absoluut af te raden. Ook bij parkeerdaken zijn er in het verleden naar oplossingen gezocht. Denk daarbij aan Stelcon platen van 2 x 2 m2. Hoewel goed berijdbaar, is het geen goede toepassing op het dak. De platen zijn moeilijk stabiel te leggen en wanneer de platen in een omgekeerde dakconstructie direct op de isolatie worden gelegd, ontstaat er snel inwendige condensatie in de XPS-isolatie. Het gevolg hiervan is een niet of onvoldoende geïsoleerd dak! Ook het aanbrengen van een gestorte betonnen rijvloer op de XPS-isolatie heeft in het verleden tot grote  schades geleid. Gietasfalt is een apart verhaal in dit onderwerp van rode daken. Gietasfalt wordt al heel lang gebruikt als afwerking van parkeerdaken met specifieke toepassingen. Berijdbaar voor personen- en soms ook vrachtverkeer. In het begin soms in combinatie met het Ertex-systeem voor het creëren van afschot en isoleren volgens het kouddakprincipe. Met name de bovenste parkeerlaag van parkeergarages en de daarbij behorende hellingbanen zijn uitstekend met gietasfalt waterdicht te maken. Met gietasfalt wordt in “één handeling” een waterdichte én berijdbare laag aangebracht. Er is dus altijd een afschot in het gietasfalt nodig om het water af te voeren. Bij slecht afschot is er dus kans op bevriezing van water met alle gevolgen van dien. Speciale daktegels Uiteindelijk is een duurzame oplossing gevonden in daktegels, speciaal ontworpen voor toepassing op daken in diverse afmetingen (afhankelijk van de toepassing). Uitgangspunt bij het ontwerp van deze tegels was: Afvoer van water onder de tegels. Door het creëren van deze zogenaamde spoelruimte is bereikt dat water onder de tegels snel kan worden afgevoerd en dat de ruimte schoonspoelt. Hiermee wordt voorkomen dat deze ruimte vervuilt en er plantengroei kan gaan ontstaan. Daarnaast is bij de ontwikkeling van deze daktegels belangrijk dat bij regen het water snel, via de naden tussen de tegels, kan worden afgevoerd. De oplossingen is in eerste instantie gevonden in het aanbrengen van nokken aan de onderzijde van de tegels. Hierdoor komt de tegel ca. 15 mm vrij te liggen van de ondergrond, waardoor voldoende spoelruimte ontstaat. Daarnaast zijn de randen van de tegels voorzien van sparingen, waardoor het regenwater via de naden snel kan worden afgevoerd naar de spoelruimte. Dit type daktegel bleek de oplossing te zijn en evolueerde verder in onder meer terrastegels, balkontegels, tegels voor parkeerdaken, waarbij de combinatie met tegeldragers (al of niet in hoogte verstelbaar) ongekende mogelijkheden biedt. In een volgend blog wil ik over deze mogelijkheden uitgebreid ingaan.   DakAdviesKranenburg en adviseur TotaalDakConcept