nieuwstdc

Zoals ik in eerdere blogs heb aangegeven kunnen we platte daken vele functies geven. Onder de titel ‘Wat zijn de valkuilen bij het ontwerpen van multifunctionele daken?’ geef ik in deze blog de mogelijkheden aan van wat er allemaal mogelijk is op platte en licht hellende daken. Om deze multifunctionele daken duurzaam te laten functioneren, heb ik ook de opbouw van de dakbedekkingsconstructie omschreven en toegelicht. Veelal is de keuze voor het dakbedekkingssysteem een bitumineuze oplossing. EPDM gebruik neemt toe Maar in toenemende mate wordt hier ook EPDM voor gebruikt. Denk daarbij aan retentiedaken, ook wel bekend als waterdaken of blauwe daken. De bedoeling van deze daken is primair het tijdelijk bergen van water op daken. Vanzelfsprekend dient de dragende dakconstructie bestand te zijn tegen deze extra belastingen. Bijkomend voordeel van EPDM is dat men in grote membranen kan werken die op maat gemaakt kunnen worden (dus geen overlappen maken op het dak). Ook toepassingen onder vegetatiedaken is een stijging te zien. Door de lange levensduur is toepassing onder PV panelen een mogelijkheid (gaat langer mee dan de PV panelen). Nadeel is de zwarte kleur, waardoor het rendement van de PV panelen in de zomer vermindert. Kwetsbaarheid traditionele daken Echter er worden ook nog veel daken ontworpen die geen extra functie krijgen, de zogenaamde traditionele daken. Bij deze daken worden op de dakbedekking geen zaken aangebracht zoals vegetatie of terrassen. Hierbij wordt dus de (onbeschermde) dakbedekking extra zwaar belast door UV-straling en temperatuurwisselingen. Door het zogenaamd “exposed” toepassen (zonder schutlaag/beschermlaag), wordt het dakbedekkingssysteem dus blootgesteld aan UV-straling en temperatuurwisselingen, waardoor een extra beroep moet worden gedaan op weerstand tegen veroudering van het dakbedekkingssysteem. Bitumineuze dakbedekkingssystemen hebben in deze “exposed” toepassing een verwachte levensduur van 20 tot 40 jaar (afhankelijk van de kwaliteit van de toplaag, opbouw dakbedekkingsconstructie en vakmanschap tijdens applicatie). Bij PVC (weekgemaakte Poly Vinyl Chloride) daken kan de verwachte maximale levensduur vergeleken worden met bitumineuze dakbedekkingssystemen. Echter dit wordt in hoge mate bepaald door de toegepaste dikte van de PVC folie. Er is een duidelijk verschil tussen 1,5 mm dikte of 1,8 mm. Toepassing van 1,2 mm wordt niet meer aangeraden. Uit de laatste onderzoeken blijkt dat POCB (Poly Olefine Co-polymerisaat Bitumen, Icopal Universal) een verwachte levensduur heeft van meer dan 40 jaar. Recyclen EPDM EPDM (Ethyleen Propyleen Di Monomeer) spant echter de kroon met een bewezen levensduur van meer dan 40 jaar. Bij een duurzaam product hoort ook een duurzame manier van recycling. De EPDM-producenten hebben dit gevonden in de vorm van pyrolyse. Bij het pyrolyseproces wordt het te verwerken materiaal verhit tot 300-600oC. Het materiaal vervliegt door deze verhitting deels in de vorm van gas en een deel blijft als vaste stof achter. Deze vaste stof (die achterblijft, zoals filler, pigment, carbon black (ca 60-65%)) kan worden hergebruikt in de productie van nieuwe EPDM-dakbedekking. Hoewel het pyrolyseproces veel energie kost en dus ten koste gaat van veel CO2 – emissie, blijk uit onderzoek, dat door het terugwinnen van met name carbon black uit oude EPDM-dakbedekking en snijafval voor het produceren van nieuwe EPDM, deze extra CO2 – emissie ruimschoots wordt gecompenseerd. Dat er veel via dit pyrolyseproces wordt gerecycled valt nog te bezien. Zoals eerder gesteld gaat de folie lang mee en is dus nog maar beperkt beschikbaar voor recycling. Ook snijafval wordt op jaarbasis beperkt aangeleverd. Al met al is het goed te weten dat er ook voor EPDM een recycleproces voor handen is. Producten die hierbij vrijkomen kunnen worden hergebruikt in de productie van nieuwe producten. DakAdviesKranenburg, adviseur TotaalDakConcept  

Platte daken kunnen lang en duurzaam waterdicht functioneren. Natuurlijk dient u wel, afhankelijk van de functie van het dak, de juiste materialen kiezen! Wat heel belangrijk is: De diverse materialen, zoals isolatie en dakbedekkingdienen moeten goed op elkaar zijn afgestemd, zodat de totale dakbedekkingsconstructie duurzame waterdichtheid kan garanderen! We weten dat gebouwen die vandaag gebouwd worden er niet voor de eeuwigheid worden neergezet. Een periode van dertig jaar als technische/economische levensduur is tegenwoordig geen uitzondering meer. Reden te meer om bij het ontwerp al rekening te houden met de mogelijkheden om het gebouw ook weer te kunnen ontmantelen (circulaire bouwen). Denk daarbij bijvoorbeeld aan de hoofdstructuur van het bouwwerk dat te demonteren moet zijn. Bijvoorbeeld een staalconstructie die niet gelast wordt, maar met bouten en moeren wordt gemonteerd, zodat in de sloopfase het bouwwerk makkelijk kan worden gedemonteerd. Ontwerpfase Dit geldt natuurlijk ook voor het platte dak. In de ontwerpfase van het dak moet er al rekening mee worden gehouden dat het ooit ook weer ontmanteld moet kunnen worden. Dus een keuze voor het mechanisch bevestigen van dakbedekkingsconstructies ligt hier voor de hand. Een dergelijke constructie is eenvoudig te demonteren. Hierdoor zijn de verschillende materialen, zoals isolatie en dakbedekking al op het dak te scheiden. Lonend is dat deze materialen ook gerecycled kunnen worden. Dit geldt voor zowel isolatie als voor dakbedekking. Zo kan Kingspan Unidek oude EPS in een speciaal proces weer voor een deel toevoegen aan nieuwe EPS isolatie en kan Icopal/BMI op een duurzame manier oude bitumen daken recyclen voor verder gebruik. Ook alle non-ferro metalen die op de daken worden gebruikt, zoals loden afvoeren, aluminium daktoevoeren en dakrandafwerkingen kunnen prima worden gerecycled. Goed voorbeeld zijn de aluminium muurafdekkappen van Roval Aluminium, die als dakrandafwerking worden toegepast. De muurafdekkappen zijn voorzien van een uniek klangensysteem dat schroefloze montage mogelijk maakt en dat demontage en hergebruik vergemakkelijkt. Leg alles vast! Belangrijk voor een succesvol recycleproces is dat het te slopen dak van tevoren goed geïnspecteerd wordt. Dit houdt in dat op diverse plaatsen dakinsnijdingen moeten worden gemaakt. Op deze manier kan men een goed beeld krijgen van de dakopbouw. Is er op het dak nog asbesthoudend materiaal of teermastiek aanwezig? Is dat het geval dan is het dak niet geschikt voor recycling! Ook belangrijk is de wijze van bevestiging van de dakbedekkingsconstructie. Is het losliggend geballast, gekleefd of mechanisch bevestigd? Al deze informatie is van belang om van tevoren vast te leggen in een overzicht, bijvoorbeeld een formulier. Scheiden op het dak Wanneer het dak gesloopt wordt, dient op het dak al de scheiding van de diverse materialen plaats te vinden. Vanzelfsprekend moeten de materialen ook gescheiden worden afgevoerd. Dit betekent dat er meerdere afvalcontainers aan de voet van het gebouw moeten worden geplaatst. Wat oude bitumineuze dakbedekking betreft, is het belangrijk dat die zo schoon mogelijk is en in stukken van vierkante meters wordt gesneden. Hierdoor is het mogelijk om deze oude bitumen verder te bewerken. Een eerste stap is om het materiaal te shredderen (verkleinen) op juiste specificatie/afmetingen. Afhankelijk van waar het zal worden toegepast, zijn de afmetingen enkele millimeters (voor toepassing in de wegenbouw) tot stukken van ca. 150×150 mm2 (voor toepassing in nieuwe dakrollen). Hergebruik bitumen In de wegenbouw wordt het fijne bitumen granulaat voor ca. 5% toegevoegd aan en vermengd met het asfaltmengsel in de asfaltmolen. Doordat het bitumen granulaat voornamelijk bestaat uit gemodificeerde bitumen geeft dit aan het asfaltmengsel (zoals gebleken) verbeterde eigenschappen. Wanneer het geshredderde materiaal wordt toegepast in nieuwe bitumineuze dakrollen gaat het recycleproces wat anders. Het ’grof’ geshredderde materiaal wordt in een warm proces bewerkt. Hierbij wordt het bitumen gescheiden van het dragermateriaal en worden verdere verontreinigingen voorkomen. Tijdens dit proces lukt het om tot 80% bitumen uit het geshredderde materiaal te halen. Het teruggewonnen verouderde bitumen wordt vermengd met virgin bitumen en polymeren. Hierna kunnen er nieuwe hoogwaardige dakrollen van worden gemaakt. Afhankelijk van de kwaliteit van het verouderde bitumen lukt het tot wel 40-50% van dit materiaal toe te voegen aan de nieuwe te produceren dakrol. Houdt rekening met hergebruik in ontwerpfase Het is zeker de moeite waard om het recycleproces verder uit te breiden! Het mooiste is natuurlijk dat in de ontwerpfase er al rekening mee wordt gehouden dat materialen hergebruikt kunnen worden. De gratis bestekservice van TotaalDakConcept voorziet hierin. Voor alle soorten daken: van traditioneel dak tot zonreflectiedak en van PV panelen dak tot groendak. DakAdviesKranenburg, adviseur TotaalDakConcept

Zoals ik al in eerdere blogs heb aangegeven ligt mijn nadrukkelijke voorkeur bij het ontwerpen van multifunctionele daken. Geef een plat dak vooral ook een extra ‘duurzame’ functie naast het feit dat het dak natuurlijk ook duurzaam waterdicht moet zijn! In veel situaties kan ook aan bestaande daken een extra duurzame functie worden toegevoegd. Wat bedoel ik ook al weer met deze multifunctionele daken? Op lichte dakconstructies (bijvoorbeeld een staaldak) kunnen dat PV panelen zijn, zonreflectie-, luchtzuiverende– of extensieve vegetatiedaken. Op zwaardere dakconstructies (zoals beton) zijn er meer mogelijkheden. Behalve de eerdergenoemde mogelijkheden zijn dat parkeer– of terrasdaken en intensieve vegetatiedaken al dan niet gecombineerd met een waterretentiedak. In deze blog gaan we in op luchtzuiverende dakbedekkingssystemen Stikstofreductie Op een van deze mogelijkheden, luchtzuiverende dakbedekkingssystemen, wil ik wat dieper ingaan. Al geruime tijd is de stikstofproblematiek aan de orde van de dag. Het mag duidelijk zijn dat de productie daarvan moet worden verminderd. En daar wordt, voor zover het mij duidelijk is, hard aan gewerkt om tot een reductie te komen. Een mogelijkheid om deze reductie te helpen tot stand te brengen is het toepassen van een luchtzuiverend dakbedekkingssysteem. Het betreft hier het luchtzuiverend dakbedekkingssysteem Noxite®. Dit systeem werkt als een katalysator die stikstofoxides omzet in een onschadelijke stof. Hiermee kan plaatselijk de concentratie stikstofoxides in de lucht omlaag worden gebracht. Bij het luchtzuiverend dakbedekkingssysteem Noxite® is de bovenzijde van de dakbedekking afgewerkt met een speciale mineraalkorrel die omhuld is met Anatase (een actieve kristalvorm van titaniumdioxide TiO2). Door foto-katalytische werking van deze Anatase (er is dus UV licht nodig om het proces op gang te brengen) wordt NOx (zoals stikstofdioxide) omgezet in onschuldige nitraten die met het regenwater van het dak worden afgevoerd. Een TNO-onderzoek toont aan dat 1m2 Noxite® dak ettelijke duizenden m3 lucht per jaar kan zuiveren. Als vuistregel wordt aangehouden dat in een omgeving met een hoge concentratie luchtvervuiling 1000 vierkante meter dak belegd met Noxite® jaarlijks 52 miljoen kubieke meter vervuilde lucht zuivert (bij een reductie van 40 µgNO2/m3). Warmtereductie in de zomer Door de lichte kleur van de Noxite® draagt deze ook bij tot minder warme daken in de zomer. Om het Noxite®-dak optimaal te laten functioneren is een goed afschot van het dak belangrijk. Daar waar water blijft staan op het dak zal het systeem niet functioneren! Ook het regelmatig reinigen van het dak komt het systeem vanzelfsprekend ten goede! Het mag duidelijk zijn dat alleen niet-geballaste daken geschikt zijn voor deze toepassing. Voor wat betreft begaan-/beloopbaarheid worden geen extra eisen gesteld aan de dakbedekkingsconstructie (warmdak)! Inmiddels zijn er interessante projecten met deze Noxite®-dakbedekking uitgevoerd zoals het dak van De Nederlandse Bank in Amsterdam, Hilton hotel op Schiphol en het data centrum van Google in de Eemshaven.   Bram Kranenburg       DakAdviesKranenburg, adviseur TotaalDakConcept